Wyjazd studyjny rolników z Podkarpacia do doliny Zillertal w austriackim Tyrolu. Wyjazd dotyczył struktury i organizacji małych gospodarstw rolnych oraz produkcji podpuszczkowych serów dojrzewających w Tyrolu.

Austria znana jest przede wszystkim jako kraj słynący z wielu zabytków architektonicznych, atrakcji kulturalnych, uzdrowisk i obiektów sportowych (hoteli, pensjonatów, nartostrad i wyciągów narciarskich). Te ostatnie zlokalizowane są głównie w Tyrolu Północnym w Alpach. Każdy turysta przyjeżdżający do Tyrolu na wypoczynek, a jest ich miliony, z pewnością napotka pasące się w dolinach i wysoko na łąkach alpejskich stada bydła głównie rasy simentalskiej. Simentale stanowią około 80% ogólnej populacji bydła w Austrii i jest ich ponad 1,6 mln. Hodowla bydła w Austri jest świetnie zorganizowana. Hodowcy zrzeszeni są w 11 organizacjach landowych, każda z nich prowadzi obiekt aukcyjny a hodowców obsługuje 5 stacji unasieniania.

Hodowla bydła zwłaszcza w terenach górskich, alpejskich nie jest łatwa również dla rolników austriackich, którzy dysponują zarówno odpowiednim sprzętem do koszenia i zbioru głównie siana, odpowiednią infrastrukturą drogową jak również znaczącym wsparciem państwa. Często można zobaczyć na halach po kilkanaście osób z rodziny i sąsiadów, którzy ręcznie zbierają siano z niedostępnych dla maszyn stoków, nie zważając na niedziele i święta. Jak podkreślają rolnicy austriaccy nie jest łatwo uzyskać odpowiednie dochody z niewielkich gospodarstw, które przeważają w Tyrolu. Dlatego też z reguły zaradni i pracowici poszukują dodatkowych źródeł dochodu prowadząc agroturystykę lub zatrudniając się przy obsłudze wyciągów narciarskich, które uruchamiane są w okresie zimowym często na ich własnych halach. Wielu z nich zainwestowało we własny biznes serowarski wykorzystując wyprodukowane mleko do przydomowej produkcji serów. Często na alpejskich turystycznych szlakach można napotkać takie właśnie przydomowe serowarnie, w których
wykorzystuje się mleko od krów pasących się na halach nawet powyżej 1600 m n.p.m. Wędrujący turyści chętnie zatrzymują się w tych miejscach, aby przyglądnąć się jak produkuje się sery, degustować je i zakupić na dalszą wędrówkę. W wielu rejonach Tyrolu przydomowa produkcja serów ma już ponad 100 letnią tradycję. Na łąkach alpejskich bogatych w zioła i trawy produkuję się znakomitej jakości mleko zawierające dwa razy więcej pożytecznych kwasów tłuszczowych omega 3 niż konwencjonalnie produkowane. Wychodzą z niego wspaniałe, różnego rodzaju sery zarówno świeże jak i dojrzewające.
Aby podpatrzyć i ewentualnie przenieść te wzorce na podkarpacki grunt Stowarzyszenie Rolników „Ostoja” w dniach 25-28 września zorganizowało wyjazd studyjny do doliny Zillertal w austriackim Tyrolu, który właśnie dotyczył struktury i funkcjonowania małych gospodarstw rolnych w Alpach oraz przydomowej produkcji podpuszczkowych serów dojrzewających. Uczestnikami byli rolnicy z Podkarpacia, głównie z Bieszczad i Beskidu niskiego oraz pracownicy instytucji wspomagających rolnictwo – Stacji Hodowli i Unasienniania Zwierząt w Bydgoszczy, Podkarpackiej Izby Rolniczej, Podkarpackiego Urzędu Marszałkowskiego, Podkarpackiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, Instytutu Zootechniki w Balicach Polskiego Związku Hodowców Bydła Simentalskiego, Zakładu Doświadczalnego Instytutu Zootechniki w Odrzechowej, Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Sanoku, Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Krośnie oraz pracownicy ARiMR.
Podczas pierwszego dnia pobytu w miejscowości Rotholz uczestnicy zapoznali się z funkcjonowaniem Centrum marketingowego hodowli i unasienniania bydła w Tyrolu. Zostały przedstawione zasady pracy regionalnego związku hodowców bydła w Tyrolu oraz ich współpraca z hodowcami bydła, w zakresie unasienniania i obrotu bydłem. Duże zainteresowaniem uczestników wyjazdu wzbudził aukcyjny sposób obrotu bydłem organizowany wyłącznie przez regionalne związki hodowców. Następnie uczestnicy wyjazdu zwiedzili działającą przy Centrum marketingowym oborę, gdzie dokonywana jest posprzedażowa selekcja bydła na sztuki przeznaczone do dalszej hodowli oraz sztuki rzeźne.

Kolejnym punktem programu była wizyta w Instytucie mleczarstwa i produkcji serów dla regionów dla regionu Alp. Dzięki uprzejmości Dyrektora Instytutu uczestnicy wyjazdu mogli zwiedzić zakład, prześledzić proces produkcji różnych rodzajów serów oraz obejrzeć proces hodowli bakterii wykorzystywanych w produkcji serów sprzedawanych do przydomowych bio- serowarni. Wizyta została zakończona degustacją wszystkich rodzajów wytwarzanych w Instytucie serów z mleka krowiego, owczego i koziego.
Pierwszy dzień pobytu zakończono zapoznaniem się z gospodarstwem hodowlanym prowadzonym przy szkole rolniczej, gdzie uczniowie w praktyczny sposób poznają zasady hodowli zwierząt.
Kolejny dzień pobytu w Austrii rozpoczął się wizytą w gospodarstwie alpejskim „Kasplatzl”, które zajmuje się hodowlą bydła i produkcją serów (Kirchberg) oraz w niewielkim wymiarze hodowlą trzody chlewnej. Właściciel gospodarstwa przedstawił sposób prowadzenia gospodarstwa w górskim terenie, wypasu i doju bydła na terenie alpejskich hal. Produkcja serów w gospodarstwie, ich bezpośrednia sprzedaż oraz dystrybucja, a także wymogi formalno-prawne z tym związane były przedmiotem dyskusji i porównań między gospodarzem a polskimi rolnikami. Gospodarstwo „Scheralm” w miesiącach od maja-końca września pełni również rolę schroniska dla turystów i amatorów górskich spacerów.
Następnie uczestnicy wyjazdu studyjnego zwiedzili niemal w pełni zmechanizowaną farmę bydła simentalskiego „Burnhof”. Zaprezentowano pracę robota udojowego, omówiono sposób jego działania oraz możliwości analizy zdrowia bydła oraz dystrybucji paszy treściwej dla poszczególnych sztuk bydła. Ogromne zainteresowanie wzbudziła prezentacja działania automatycznej linii paszowej, gdzie skład mieszanki TMR oraz dystrybucja do poszczególnych sektorów obory odbywa się w sposób całkowicie automatyczny. Pokazano również stację paszową dla młodego bydła, który ustala odpowiednią ilość dozowanego pokarmu indywidualnie dla każdej sztuki. Ciekawostką był samosterujący robot służący czyszczeniu rusztów w oborze.

Kulminacją pobytu w Austrii w ostatnim dniu wyjazdu studyjnego było uczestnictwo w święcie zakończenia sezonu wypasowego na alpejskich halach. Hodowcy bydła oraz pasterze ubrani w tradycyjny regionalny strój tyrolski sprowadzali z hal ustrojone w dzwonki oraz wieńce zwierzęta. Barwny i głośny pochód przeszedł ulicami wsi i miasteczek do pastwisk i obór położonych w dolinie Zillertal.
Organizatorem wyjazdu było Stowarzyszenie rolników „Ostoja”, które powstało w 2009 roku w Nagórzanach gm. Bukowsko, pow. Sanok. Misją stowarzyszenia jest wspieranie działań gospodarczych i społecznych obszarów wiejskich znajdujących się na terenie województwa podkarpackiego. Wyjazd został współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej, poprzez projekt „Alpy Karpatom „, realizowany przez Fundację Karpacką – Polska.